Menu
Demokracja szlachecka w Polsce
Ustrój państwa polkskiego na przestrzeni wieków ulegał ewolucji. Po czasach monarchii stanowej można wyróżnić czasy tak zwanej demokracji szlacheckiej. Ustrój ten kształtował się dość długo. Szlachta w Polsce była bardzo liczną grupą społeczną, bowiem liczyła aż 10% całego społeczeństwa. Liczba ta może wydawać się mała, jednak w porównaniu z krajami Europy Zachodniej był to bardzo duży odsetek. Szlachta stopniowo budowała swoją pozycję w społeczeństwie. Dzięki przywilejom nadawanym od króla, stawała się najbardziej znacząca warstwą społeczną. Demokracja szlachecka był to ustrój, w którym faktyczną władzę sprawowała szlachta poprzez udział w sejmach i sejmikach. Władzę zwierzchnią posiadał król i przewodniczył on obradom, ale i tak najważniejsze decyzje podejmowała sama szlachta. Pierwszy przywilej generalny został nadany w roku 1364 w Koszycach przez króla Ludwika Andegaweńskiego. Gwarantował on obniżenie podatków dla szlachty do 2 groszy od jednego łana. Ponadto król miał obowiązek wykupu szlachcica z niewoli i budowania zamków warownych na swój koszt. W roku 1454 uchwalono przywileje w Cerekwicy i Nieszawie, od tego momentu datujemy czasy demokracji szlacheckiej. Ustanowiono, że król nie może nakładać nowych podatków, wydawać praw i zwoływania pospolitego ruszenia bez zgody sejmików.